เตรียมรับการสอบบัญชีงบปี 2569: ใช้ CPA หรือ TA และไทม์ไลน์ยื่นงบที่ SME ต้องรู้

ปลายปีแบบนี้ เจ้าของกิจการหลายท่านเริ่มได้ยินคำว่า "ผู้สอบบัญชีจะเข้ามาตรวจนับสต็อก" หรือ "อย่าลืมนัดผู้สอบบัญชี" แต่ยังไม่แน่ใจว่ากิจการของตัวเองต้องใช้ผู้สอบบัญชีแบบไหน ต้องเตรียมเอกสารอะไร และมีกำหนดส่งงบเมื่อไร บทความนี้สรุปให้แบบเข้าใจง่าย สำหรับกิจการที่ปิดบัญชีวันที่ 31 ธันวาคม 2569

การสอบบัญชีคืออะไร ทำไมต้องมี

การสอบบัญชี คือการที่ผู้สอบบัญชีซึ่งเป็นบุคคลภายนอกเข้ามาตรวจหลักฐานและสมุดบัญชีของกิจการ แล้ว "แสดงความเห็น" ว่างบการเงิน (รายงานที่บอกฐานะการเงินและผลกำไรขาดทุนของกิจการ) จัดทำถูกต้องตามที่ควรหรือไม่ งบที่ผ่านการสอบบัญชีแล้วจะใช้ยื่นต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าและกรมสรรพากร และเป็นข้อมูลที่ธนาคารหรือคู่ค้าเชื่อถือได้มากขึ้น

กิจการของคุณต้องใช้ผู้สอบบัญชีแบบไหน: CPA หรือ TA

• CPA (ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต) คือผู้สอบบัญชีที่ได้รับใบอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยวิชาชีพบัญชี บริษัทจำกัดทุกแห่งต้องใช้ CPA ไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่ (ผู้สอบบัญชีภาษีอากรรับรองงบบริษัทจำกัดไม่ได้)
• TA (ผู้สอบบัญชีภาษีอากร) คือผู้ที่ได้รับอนุมัติขึ้นทะเบียนจากอธิบดีกรมสรรพากร รับรองงบได้เฉพาะห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนขนาดเล็ก ที่มี ทุนไม่เกิน 5 ล้านบาท สินทรัพย์รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท และรายได้รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท (ต้องเข้าเงื่อนไขครบทั้ง 3 ข้อ)
• ห้างหุ้นส่วนที่จดทะเบียนเลิกกิจการ ต้องใช้ CPA ไม่ว่าจะเป็นขนาดเล็กหรือใหญ่

ไทม์ไลน์งบปี 2569 (ปิดบัญชี 31 ธันวาคม 2569)

1. ตอนนี้ พฤศจิกายน 2569: นัดหมายผู้สอบบัญชี ตกลงขอบเขตงานและวันเข้าตรวจ
2. 31 ธันวาคม 2569 (หรือใกล้เคียง): ตรวจนับสินค้าคงเหลือ หากสินค้ามีมูลค่าเป็นสาระสำคัญ ผู้สอบบัญชีจะเข้าร่วมสังเกตการณ์การตรวจนับ
3. มกราคม มีนาคม 2570: ผู้สอบบัญชีตรวจเอกสาร ขอคำยืนยันยอด แล้วออกรายงานผู้สอบบัญชี
4. ภายใน 30 เมษายน 2570: บริษัทจำกัดต้องนำงบที่ผ่านการสอบบัญชีเข้าที่ประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้นเพื่ออนุมัติ (ภายใน 4 เดือนนับแต่วันปิดบัญชี)
5. ภายใน 1 เดือนหลังวันประชุมอนุมัติ: บริษัทจำกัดยื่นงบการเงินต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เช่น ประชุมวันที่ 30 เมษายน 2570 ต้องยื่นภายในวันที่ 30 พฤษภาคม 2570
6. ภายใน 31 พฤษภาคม 2570: ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนยื่นงบการเงินต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (ภายใน 5 เดือนนับแต่วันปิดบัญชี)
7. ภายใน 30 พฤษภาคม 2570: ยื่นแบบ ภ.ง.ด.50 (ภาษีเงินได้นิติบุคคล) ภายใน 150 วันนับแต่วันสุดท้ายของรอบบัญชี หากยื่นทางอินเทอร์เน็ต ที่ผ่านมากรมสรรพากรมักให้เวลาเพิ่มอีก 8 วัน ควรตรวจประกาศของปีนั้นอีกครั้ง

วันตรวจนับสินค้าคงเหลือ ต้องเตรียมอะไร

ตามมาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 501 ถ้าสินค้าคงเหลือมีสาระสำคัญ ผู้สอบบัญชีต้องเข้าสังเกตการณ์การตรวจนับ (เว้นแต่ทำไม่ได้ในทางปฏิบัติ) โดยจะดูแผนการนับ สุ่มนับซ้ำ และตรวจว่าผลการนับตรงกับบันทึกของกิจการ สิ่งที่ควรเตรียม:

• แผนการตรวจนับ: วันเวลา ผู้รับผิดชอบ และแผนผังจุดเก็บสินค้า
• หยุดรับ-จ่ายสินค้าระหว่างนับ หรือแยกสินค้าที่รับเข้า/ส่งออกในวันนั้นให้ชัดเจน
• ใบนับสินค้ามีเลขที่เรียงกัน และเก็บสำเนาทุกใบ
• แยกสินค้าเสื่อมสภาพ ล้าสมัย หรือสินค้าของผู้อื่นที่ฝากไว้ออกมาให้เห็นชัด
• หากมีสินค้าฝากไว้ที่คลังของบุคคลอื่น แจ้งผู้สอบบัญชีล่วงหน้า เพราะอาจต้องขอคำยืนยันจากผู้เก็บรักษา

เช็กลิสต์เอกสารที่ผู้สอบบัญชีมักขอ

• สมุดบัญชี งบทดลอง และรายละเอียดประกอบแต่ละบัญชี
• Statement ธนาคารทุกบัญชี ณ วันสิ้นปี และงบกระทบยอดเงินฝากธนาคาร
• รายชื่อลูกหนี้และเจ้าหนี้คงค้าง (ผู้สอบบัญชีอาจส่งหนังสือขอยืนยันยอดไปยังธนาคาร ลูกหนี้ หรือเจ้าหนี้โดยตรง)
• ทะเบียนทรัพย์สินและค่าเสื่อมราคา พร้อมเอกสารการซื้อ-ขายทรัพย์สินระหว่างปี
• สัญญาสำคัญ เช่น สัญญาเงินกู้ สัญญาเช่า สัญญาเช่าซื้อ
• แบบยื่นภาษีรายเดือน (ภ.พ.30, ภ.ง.ด.1, 3, 53) และใบเสร็จการชำระภาษี
• รายงานการประชุมผู้ถือหุ้นหรือหุ้นส่วน และหนังสือรับรองกิจการฉบับล่าสุด

เคล็ดลับให้การสอบบัญชีเร็วและราบรื่น

1. บันทึกบัญชีให้เป็นปัจจุบันทุกเดือน อย่ารอทำรวดเดียวตอนสิ้นปี
2. กระทบยอดเงินฝากธนาคารทุกเดือน และติดตามรายการค้างที่ไม่ทราบที่มา
3. เก็บเอกสารเป็นหมวดหมู่ ทั้งกระดาษและไฟล์ดิจิทัล
4. กำหนดผู้ประสานงานกับผู้สอบบัญชี 1 คน เพื่อตอบคำถามได้รวดเร็ว
5. วางแผนวันประชุมผู้ถือหุ้นล่วงหน้า ให้มีเวลาพอหลังผู้สอบบัญชีออกรายงาน

ให้อาณาจักรการบัญชีดูแลงานบัญชีและสอบบัญชีของคุณ

หากไม่แน่ใจว่ากิจการต้องใช้ผู้สอบบัญชีแบบไหน หรืออยากเตรียมงบปี 2569 ให้พร้อมตั้งแต่วันนี้ บริษัท อาณาจักรการบัญชี จำกัด (สำนักงานบัญชีคุณภาพ ได้รับการรับรองจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า) ให้บริการรับทำบัญชีครบวงจร ปิดงบการเงิน ยื่นแบบภาษี และสอบบัญชีโดย CPA สำหรับธุรกิจ องค์กรไม่แสวงหาผลกำไร และบุคคลทั่วไป ค่าบริการยืดหยุ่นตามความต้องการ ปรึกษาเราได้ก่อนถึงช่วงปิดงบ

โทร 045-312633, 086-8842844 | LINE @444ckplu | อีเมล account@arnajak-group.com | เวลาทำการ จันทร์ศุกร์ 8.0017.30 น. | เว็บไซต์ www.arnajak-karnbanchee.co.th

แหล่งอ้างอิง

• กรมสรรพากร: คำถาม-คำตอบ ผู้สอบบัญชีภาษีอากรและห้างหุ้นส่วนขนาดเล็ก
• กรมสรรพากร: สารพันคำถามแบบ ภ.ง.ด.50
• กรมพัฒนาธุรกิจการค้า: คู่มือการยื่นงบการเงินและสำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น
• สภาวิชาชีพบัญชี: มาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 501 หลักฐานการสอบบัญชี
• สภาวิชาชีพบัญชี: มาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 505 การขอยืนยันจากบุคคลภายนอก