วางแผนลดหย่อนภาษีปลายปี 2569 เช็กลิสต์ที่ต้องทำก่อน 31 ธันวาคม

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาคิดตาม "ปีปฏิทิน" คือ 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม สิ่งที่จะใช้ลดหย่อนภาษีปี 2569 ได้ จึงต้องจ่ายหรือทำให้เสร็จภายใน 31 ธันวาคม 2569 เท่านั้น ถ้ารอไปคิดตอนยื่นแบบเดือนมกราคมปีหน้า ส่วนใหญ่จะสายเกินไปแล้ว

ตอนนี้ต้นเดือนตุลาคม ยังมีเวลาประมาณ 3 เดือน บทความนี้สรุปให้ว่าควรเช็กอะไร ทำอะไรก่อน และมีอะไรใหม่บ้างในปีนี้

ทำความเข้าใจศัพท์ 4 คำก่อน

• เงินได้พึงประเมิน : รายได้ทั้งหมดที่กฎหมายให้นำมาคิดภาษี เช่น เงินเดือน โบนัส ค่าจ้างทำงานฟรีแลนซ์ ค่าเช่า
• ค่าใช้จ่าย : ส่วนที่กฎหมายให้หักออกจากเงินได้อัตโนมัติ เช่น เงินเดือนหักได้ 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท
• ค่าลดหย่อน : สิทธิที่กฎหมายให้หักเพิ่ม ตามสถานะหรือสิ่งที่เราจ่าย เช่น ค่าลดหย่อนส่วนตัว เบี้ยประกัน กองทุน ดอกเบี้ยบ้าน
• เงินได้สุทธิ : เงินที่เหลือหลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนแล้ว เอาไปคูณอัตราภาษีขั้นบันได (เงินได้สุทธิ 150,000 บาทแรกได้รับยกเว้น ส่วนที่เกินเสีย 5% ไปจนถึง 35%)

สูตรง่ายๆ: เงินได้ ลบ ค่าใช้จ่าย ลบ ค่าลดหย่อน = เงินได้สุทธิ แล้วนำไปคำนวณภาษีตามขั้นบันได

ลดหย่อนเพิ่มแล้วประหยัดภาษีได้เท่าไร? ตัวอย่างง่ายๆ

คุณเอ เงินเดือน 50,000 บาท โสด ไม่มีรายได้อื่น

วิธีคิดภาษี (กรณีไม่ทำอะไรเพิ่ม): 150,000 บาทแรกยกเว้น, ส่วน 150,001 ถึง 300,000 เสีย 5% = 7,500 บาท, ส่วนที่เหลือ 129,500 บาท เสีย 10% = 12,950 บาท รวม 20,450 บาท

คุณเอประหยัดภาษีได้ 5,000 บาท เพราะเงินได้สุทธิส่วนบนสุดอยู่ในขั้น 10% จำง่ายๆ ว่า ยอดลดหย่อนที่เพิ่ม x อัตราภาษีขั้นสูงสุดของเรา = ภาษีที่ประหยัดได้โดยประมาณ ดังนั้นก่อนซื้ออะไรเพื่อลดหย่อน ให้ดูก่อนว่าคุ้มกับเงินที่ต้องจ่ายหรือเงื่อนไขที่ต้องถือยาวหรือไม่

เรื่องใหม่ปี 2569 ที่ต้องรู้

1) ติดตั้งโซลาร์เซลล์บนหลังคาบ้าน (Solar Rooftop) ลดหย่อนได้สูงสุด 200,000 บาท

กรมสรรพากรเพิ่งออกประกาศอธิบดีฯ (ฉบับที่ 470) เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2569 กำหนดเงื่อนไขตามพระราชกฤษฎีกา (ฉบับที่ 805) สรุปง่ายๆ ดังนี้

• ค่าอุปกรณ์และค่าติดตั้ง นำมาลดหย่อนได้ตามที่จ่ายจริง ไม่เกิน 200,000 บาท
• ใช้ได้กับการติดตั้งและเชื่อมต่อระบบไฟฟ้าระหว่าง 3 มีนาคม 2569 ถึง 31 ธันวาคม 2571 ใช้สิทธิได้ครั้งเดียว ไม่เกิน 1 ระบบ
• ต้องเป็นผู้ใช้ไฟประเภทบ้านอยู่อาศัย กำลังผลิตรวมไม่เกิน 10 กิโลวัตต์ และได้รับอนุญาตเชื่อมต่อจากการไฟฟ้านครหลวงหรือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค โดยเอกสารขออนุญาตและได้รับอนุญาตเป็นชื่อของผู้ใช้สิทธิ
• ต้องมี ใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์ (e-Tax Invoice) จากผู้ขายที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ระบุเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของเรา (ใบเสร็จกระดาษใช้ไม่ได้)
• ใช้สิทธิในปีภาษีที่ เชื่อมต่อระบบไฟฟ้าสำเร็จ ถ้าอยากใช้ในปี 2569 ต้องเผื่อเวลาขออนุญาตการไฟฟ้าให้เสร็จก่อนสิ้นปี

2) บริจาคให้วัด มูลนิธิ ต้องผ่านระบบ e-Donation ถึงจะลดหย่อนได้

ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 การบริจาคให้วัด มูลนิธิ และหน่วยรับบริจาคอื่นๆ ที่ต้องการนำมาลดหย่อนภาษี ต้องผ่าน ระบบ e-Donation (ระบบบริจาคอิเล็กทรอนิกส์ของกรมสรรพากร) เท่านั้น ใบอนุโมทนาบัตรแบบกระดาษใช้ลดหย่อนไม่ได้แล้ว

วิธีง่ายๆ: ตอนบริจาค ให้แจ้งเลขประจำตัวประชาชน 13 หลักกับหน่วยรับบริจาค แล้วถามให้แน่ใจว่าจะบันทึกเข้าระบบ e-Donation ให้ ยอดบริจาคจะขึ้นในระบบยื่นภาษีเอง

• บริจาคทั่วไป: ลดหย่อนได้ตามจริง ไม่เกิน 10% ของเงินได้หลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนอื่น
• บริจาคเพื่อการศึกษาหรือการกีฬาตามที่กฎหมายกำหนด: ลดหย่อนได้ 2 เท่า (ไม่เกิน 10% เช่นกัน) กรมสรรพากรประกาศขยายสิทธินี้ถึง 31 ธันวาคม 2570

เช็กลิสต์ค่าลดหย่อนที่ยังทำได้ก่อนสิ้นปี

กลุ่มที่ 1 : สิทธิที่มีอยู่แล้ว แค่ต้องเช็กเอกสารให้ครบ

• ค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท (ได้ทุกคนอัตโนมัติ)
• คู่สมรสที่ไม่มีเงินได้ 60,000 บาท, บุตรคนละ 30,000 บาท (คนที่ 2 เป็นต้นไปที่เกิดตั้งแต่ปี 2561 คนละ 60,000 บาท)
• เลี้ยงดูบิดามารดาอายุ 60 ปีขึ้นไป ที่มีเงินได้ไม่เกิน 30,000 บาทต่อปี คนละ 30,000 บาท
• เงินสมทบประกันสังคม ตามที่จ่ายจริง (ปี 2569 เพดานค่าจ้างปรับเป็น 17,500 บาท จ่ายสูงสุดเดือนละ 875 บาท หรือ 10,500 บาทต่อปี)
• ดอกเบี้ยเงินกู้ซื้อบ้าน ตามที่จ่ายจริง ไม่เกิน 100,000 บาท (ขอหนังสือรับรองดอกเบี้ยจากธนาคารต้นปี)

กลุ่มที่ 2 : ประกัน (จ่ายเบี้ยให้ทันภายในปี)

• เบี้ยประกันชีวิต (สัญญา 10 ปีขึ้นไป) และประกันสุขภาพตัวเอง (ไม่เกิน 25,000 บาท) รวมกันไม่เกิน 100,000 บาท
• ประกันสุขภาพพ่อแม่ ไม่เกิน 15,000 บาท
• ประกันชีวิตแบบบำนาญ 15% ของเงินได้ ไม่เกิน 200,000 บาท

กลุ่มที่ 3 : การออมและการลงทุน (อ่านเงื่อนไขการถือให้ดีก่อนซื้อ)

• กองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ (RMF) 30% ของเงินได้ ไม่เกิน 500,000 บาท
• กองทุน Thai ESG (กองทุนเพื่อความยั่งยืน) 30% ของเงินได้ ไม่เกิน 300,000 บาท ถือครบ 5 ปี
• กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (PVD) กบข. กอช. ตามที่จ่ายจริงตามเงื่อนไขแต่ละกองทุน
• ข้อสำคัญ: RMF, ประกันบำนาญ, PVD, กบข. และ กอช. รวมกันต้องไม่เกิน 500,000 บาท

กลุ่มที่ 4 : สิทธิใหม่/เงื่อนไขใหม่ปีนี้

• Solar Rooftop ไม่เกิน 200,000 บาท (ต้องมี e-Tax Invoice และเชื่อมต่อระบบไฟฟ้าสำเร็จในปี)
• เงินบริจาคผ่านระบบ e-Donation เท่านั้น

ทำทีละขั้น 3 เดือนสุดท้าย

1. ตุลาคม: สำรวจตัวเอง รวมรายได้ทั้งปี (รวมโบนัสที่คาดว่าจะได้) ดูสิทธิลดหย่อนที่ใช้ไปแล้ว แล้วคำนวณคร่าวๆ ว่าเงินได้สุทธิอยู่ขั้นภาษีไหน
2. พฤศจิกายน: เลือกและลงมือ เลือกเฉพาะสิ่งที่ตรงเป้าหมายชีวิต (เช่น ออมเกษียณ คุ้มครองสุขภาพ) อย่าซื้อเพียงเพราะอยากลดภาษี ถ้าจะติดโซลาร์เซลล์ ให้เริ่มขออนุญาตตอนนี้
3. ธันวาคม: จ่ายและเก็บหลักฐานให้ทัน 31 ธ.ค. ระวังวันหยุดยาวปลายปี กองทุนหลายแห่งปิดรับคำสั่งซื้อก่อนวันสุดท้ายของปี ควรทำรายการล่วงหน้า
4. มกราคม ถึง มีนาคม 2570: ยื่นแบบ รวบรวมหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) จากนายจ้าง หนังสือรับรองการซื้อกองทุน ใบรับรองเบี้ยประกัน แล้วยื่นแบบ ภ.ง.ด.90/91 ภายใน 31 มีนาคม 2570 (ยื่นออนไลน์มักได้ขยายเวลา ให้ติดตามประกาศกรมสรรพากร)

ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย

• ซื้อกองทุนลดหย่อนแล้วขายก่อนครบเงื่อนไข ต้องคืนภาษีที่เคยได้ลดไป พร้อมเงินเพิ่ม
• ซื้อเกินเพดาน ส่วนที่เกินนำมาลดหย่อนไม่ได้ (โดยเฉพาะเพดานรวม 500,000 บาทของกลุ่มเกษียณ)
• บริจาคแต่ไม่ได้แจ้งเลขบัตรประชาชน ยอดจึงไม่เข้าระบบ e-Donation
• ได้ใบเสร็จกระดาษแทน e-Tax Invoice สำหรับสิทธิที่กำหนดให้ใช้เอกสารอิเล็กทรอนิกส์

สำหรับเจ้าของธุรกิจ SME

ถ้าคุณมีรายได้จากกิจการในนามบุคคลธรรมดา สิทธิลดหย่อนข้างต้นใช้ได้เช่นกัน แต่ควรดูประกอบด้วยว่าจะหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาหรือตามจริงแบบไหนคุ้มกว่า และถึงเวลาหรือยังที่จะจดทะเบียนเป็นนิติบุคคล เรื่องเหล่านี้ขึ้นกับตัวเลขจริงของแต่ละธุรกิจ ควรคำนวณเทียบก่อนสิ้นปี

ให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยวางแผน

หากอยากรู้ว่าปีนี้ควรลดหย่อนเพิ่มเท่าไรจึงคุ้ม หรือเป็นเจ้าของธุรกิจที่ต้องการวางแผนภาษีทั้งภาษีส่วนตัวและภาษีธุรกิจ บริษัท อาณาจักรการบัญชี จำกัด สำนักงานบัญชีที่ได้รับการรับรองเป็น "สำนักงานบัญชีคุณภาพ" จากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า พร้อมช่วยดูตัวเลขจริงและวางแผนให้เหมาะกับคุณ ค่าบริการยืดหยุ่นตามความต้องการของแต่ละราย

โทร 045-312633, 086-884-2844, 086-998-3662 | อีเมล account@arnajak-group.com | LINE @arnajak-account | เวลาทำการ จันทร์ ถึง ศุกร์ 8.00 ถึง 17.30 น.

ข้อมูล ณ วันที่ 6 ตุลาคม 2569 เงื่อนไขอาจเปลี่ยนตามประกาศของทางราชการ บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะราย

แหล่งอ้างอิง: กรมสรรพากร (กฎหมายออกใหม่ ประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 470 และ พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 805, ค่าลดหย่อนที่หักได้, อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา, กำหนดเวลายื่นแบบ, ระบบ e-Donation)